رجیو یا مونتسوری؟
- خرداد ۱۳, ۱۴۰۵
- بدون دیدگاه
- وبلاگ
( راهنمای انتخاب رویکرد مناسب برای مربیان و موسسات)
نویسنده: دکتر منا آقابابایی
یکی از چالشهای همیشگی مربیان در ورود به دنیای پداگوژی آلترنتیو، انتخاب میان متدهای مطرحی چون رجیو امیلیا و مونتسوری است؛ اما تقابل میان این دو رویکرد، مانند آن است که بپرسیم دست کارایی بیشتری دارد یا پا؟ واقعیت این است که این دو متد نوین، کاملاً مکمل یکدیگرند و هرکدام با فلسفه و هدفی متفاوت شکل گرفتهاند.
رویکرد رجیو امیلیا اساساً بعد از ویرانیهای جنگ جهانی دوم در ایتالیا و با هدف ترمیم جامعه، از بین بردن ترس و تروماهای ناشی از جنگ و افزایش تعامل، صلح و کار گروهی میان کودکان متولد شد.
در مقابل، رویکرد مونتسوری تمرکز ویژهای بر استقلال فردی، نظم درونی و تقویت حواس از طریق ابزارهای دقیق آموزشی دارد که امروزه به شدت مورد تأیید یافتههای نوروساینس (علوم اعصاب) است.
بنابراین، هر دو رویکرد ابزارهایی قدرتمند هستند، اما کارکرد و خاستگاه تاریخی متفاوتی دارند. با نگاهی به شرایط بحران و پس از بحرانِ حال حاضر در ایران، انتخاب میان این دو رویکرد ابعاد اجتماعی و اقتصادی مهمی به خود میگیرد. امروزه به دلیل قیمت بسیار بالای ابزارهای استاندارد مونتسوری و از سوی دیگر، ورود ابزارهای غیراستاندارد و آسیبزا به بازار، پیادهسازی وفادارانه این متد در ابعاد وسیع با چالش جدی روبهروست.
در این وضعیت، برای ریکاوری هرچه سریعتر روح و روان کودکان و ترمیم آسیبهای روانی جامعه، رویکرد رجیو امیلیا به دلیل تمرکز بر هنر، طبیعت، مواد بازیافتی (Loose Parts) و تعاملات اجتماعی، بهترین پیشنهاد برای دوران پیش از دبستان و دبستان است.
همچنین برای ادامه این مسیر در دوران راهنمایی و دبیرستان، رویکرد پروژه محور (Project-Based Learning) میتواند پویایی و مهارتهای حل مسئله را در نوجوانان احیا کند؛ چرا که به تعبیر کتابم، کشف تو با نگاه من: «محیط غنی میتواند دعوتنامهای برای تجربهگری در کودک باشد» و رویکرد رجیو این غنا را با کمترین هزینه و بیشترین تعامل به ارمغان میآورد.
با این حال، رویکرد مونتسوری همچنان برای آن دسته از مدیران، موسسات و مربیانی که از نظر بودجه امکان تهیه ابزارهای ساختاریافته و استاندارد را دارند و ساختار آموزشیشان اجازه ارائه دقیق این مطالب را میدهد، یکی از علمیترین و قابلتأییدترین متدها باقی میماند.
در نهایت، هیچ نسخه واحد و مطلقی وجود ندارد؛ نسخه طلایی برای یک مربی یا موسسه، در تقاطعِ «شرایط اجتماعی، وضعیت اقتصادی، میزان بودجه، علاقه فردی و دانش پداگوژیک مربی» شکل میگیرد.
ما در مدرسه موم بر این باوریم که مربی هوشمند، مربیِ تکبعدی نیست؛ بلکه کسی است که نیاز زمانه و جامعه خود را میشناسد و با تلفیق خلاقانه این رویکردها، فرآیند آموزش را به ابزاری برای رهایی، آرامش و شکوفایی اصیل کودکان تبدیل میکند.
آگاهی به جانتان …