لجبازی یا غرق شدن در دنیای کودک؟
- خرداد ۲۷, ۱۴۰۵
- بدون دیدگاه
- وبلاگ
بسیاری از والدین این موقعیت را تجربه کردهاند؛ کودک مشغول بازی است. او را صدا میزنیم. یک بار، دو بار، سه بار… اما هیچ واکنشی نشان نمیدهد. در این لحظه معمولاً این فکر به ذهن ما میرسد: «دارد لجبازی میکند.» «حرف گوش نمیدهد.» «عمداً جوابم را نمیدهد.»
اما آیا همیشه واقعاً همینطور است؟
دنیای کودک با دنیای ما متفاوت استکودکان، بهویژه در سالهای ابتدایی زندگی، توانایی شگفتانگیزی در تمرکز روی فعالیتی که برایشان جذاب است دارند.
وقتی کودک در حال ساختن یک برج، نقاشی کشیدن، بازی خیالی یا کشف یک موضوع جدید است، تمام توجهش روی همان فعالیت متمرکز میشود.
در چنین شرایطی ممکن است صدای ما را واقعاً نشنود یا پردازش نکند؛ نه به این دلیل که نمیخواهد پاسخ دهد، بلکه به این دلیل که مغز او کاملاً درگیر فعالیت دیگری است.
آنچه ما لجبازی میبینیم گاهی رفتار کودک را از نگاه بزرگسالان تفسیر میکنیم.
ما انتظار داریم وقتی کسی صدایمان میزند، فوراً توجه خود را تغییر دهیم و پاسخ بدهیم. اما این مهارتی است که بهتدریج رشد میکند.برای یک کودک خردسال، جابهجا شدن از یک فعالیت جذاب به درخواست فرد دیگر همیشه آسان نیست.
بنابراین چیزی که گاهی «لجبازی» نامیده میشود، ممکن است در واقع بخشی طبیعی از رشد مغز کودک باشد. قبل از تکرار کردن نام کودک، به او نزدیک شویدتصور کنید در حال مطالعه کتابی بسیار جذاب هستید و فردی از اتاق دیگر مدام نام شما را صدا میزند. احتمالاً چند لحظه طول میکشد تا توجه خود را از کتاب جدا کنید.برای کودکان نیز شرایط مشابه است. اغلب مؤثرتر است که به کودک نزدیک شویم، ارتباط چشمی برقرار کنیم، دست خود را روی شانه او بگذاریم و سپس درخواست خود را مطرح کنیم.این کار به مغز کودک فرصت میدهد توجه خود را از فعالیت فعلی جدا کند.
آیا همیشه نباید نگران باشیم؟
گاهی نشنیدن کودک کاملاً طبیعی است؛ اما اگر کودک در موقعیتهای مختلف، حتی زمانی که تمرکز خاصی ندارد، به صدا زدن واکنش نشان نمیدهد، بهتر است موضوع با دقت بیشتری بررسی شود.
در بیشتر موارد اما، آنچه والدین تجربه میکنند نشانه بیاحترامی یا لجبازی نیست؛ بلکه بخشی از ویژگیهای طبیعی رشد کودک است.به جای برچسب زدن، نیاز پشت رفتار را ببینیموقتی رفتار کودک را «لجبازی» مینامیم، معمولاً گفتوگو متوقف میشود.
اما وقتی از خود میپرسیم: «الان کودک من به چه چیزی نیاز دارد؟»نگاهمان تغییر میکند.شاید نیاز به چند دقیقه زمان برای پایان دادن به بازی داشته باشد. شاید در حال تجربه تمرکزی عمیق باشد. شاید هنوز مهارت تغییر توجه را بهخوبی نیاموخته باشد.درک این تفاوت کوچک میتواند رابطه ما با کودک را دگرگون کند.
سخن پایانی
همه مواقعی که کودک به درخواست ما پاسخ نمیدهد، لجبازی نیست.گاهی کودکان آنقدر در دنیای کشف، بازی و یادگیری غرق میشوند که جدا شدن از آن برایشان دشوار است.شاید بهتر باشد پیش از آنکه برچسب «لجباز» را به کودک بزنیم، کمی مکث کنیم و از خود بپرسیم:آیا او واقعاً نمیخواهد مرا بشنود، یا هنوز در حال یادگیری مهارتی است که ما سالهاست آن را آموختهایم؟ 
این موضوع اتفاقاً کاملاً با نگاه مونتهسوری هم همخوان است؛ چون به جای تمرکز بر «اطاعت کودک»، روی «درک نیاز و مرحله رشدی او» تمرکز میکند.
این موضوع اتفاقاً کاملاً با نگاه مونتهسوری هم همخوان است؛ چون به جای تمرکز بر «اطاعت کودک»، روی «درک نیاز و مرحله رشدی او» تمرکز میکند.