«سلام کن!»
«خجالت نکش، سلام کن!»
«مگه یادت ندادم وقتی بزرگ‌تر می‌بینی باید سلام کنی؟»
احترام گذاشتن و سلام کردن، مهارت‌های اجتماعی مهمی هستند.
اما یک سؤال مهم وجود دارد:
آیا آموزش احترام یعنی مجبور کردن کودک به سلام کردن؟
از نگاه رویکردهای نوین تربیتی، بهتر است بین «آموزش یک مهارت اجتماعی» و «وادار کردن کودک به اجرای آن»تفاوت قائل شویم.
کودک باید یاد بگیرد چطور به دیگران احترام بگذارد،اما این مهارت قرار نیست فقط با دستور و تذکر شکل بگیرد.
در مونتسوری، «Grace & Courtesy» یا «آداب معاشرت و زندگی اجتماعی»بخش مهمی از آموزش است.
کودک یاد می‌گیرد چطور سلام کند،چطور خودش را معرفی کند،چطور وارد یک گفت‌وگو شودو چطور با دیگران محترمانه ارتباط برقرار کند.
اما بخش مهم این آموزش، «الگوبرداری» است.
اگر ما خودمان وقتی وارد جایی می‌شویم سلام می‌کنیم،با احترام با دیگران حرف می‌زنیمو با کودک هم محترمانه رفتار می‌کنیم،کودک فرصت پیدا می‌کند این رفتار را ببیند و به‌تدریج درونی کند.
پس به‌جای اینکه جلوی مهمان بگوییم:
«بگو سلام! چرا سلام نمی‌کنی؟»
می‌توانیم خودمان سلام کنیم و بعد آرام بگوییم:
«وقتی کسی رو می‌بینیم، می‌تونیم بهش سلام کنیم.»
اگر کودک آن لحظه سلام نکرد،لزومی ندارد او را خجالت‌زده کنیم.
شاید خجالتی است.شاید هنوز با آن فرد احساس راحتی نمی‌کند.شاید درگیر بازی یا فکر دیگری است.یا شاید هنوز این مهارت برایش کاملاً جا نیفتاده.
می‌توانیم فرصت بدهیم و دوباره در موقعیت‌های مختلف تمرین کنیم.
اما یک نکته مهم‌تر:
سلام کردن با بغل کردن و بوسیدن فرق دارد.
کودک می‌تواند یاد بگیرد که به کسی سلام کند،بدون اینکه مجبور باشد او را بغل کند، ببوسد یا دست بدهد.
آموزش احترام نباید به قیمت نادیده گرفتن مرزهای بدنی کودک تمام شود.
می‌توانیم به کودک گزینه بدهیم:
«می‌خوای سلام کنی؟می‌تونی با دستت هم سلام کنی.»
این‌طوری کودک هم مهارت اجتماعی را یاد می‌گیرد،هم یاد می‌گیرد که در روابطش حق انتخاب دارد.
پس هدف چیست؟
هدف این نیست که کودک را تبدیل کنیم به کودکی کههر وقت بزرگ‌تری دید، بدون فکر کردن سلام کند.
هدف این است که کم‌کم بفهمد:
«وقتی کسی رو می‌بینم،می‌تونم با احترام باهاش ارتباط برقرار کنم.»
و این مهارت،با دستورهای مداوم ساخته نمی‌شود؛با دیدن، تجربه کردن، تمرین و احترام ساخته می‌شود.
پس دفعه بعد که کودک‌تان جلوی مهمانی سلام نکرد،قبل از اینکه بگویید:
«بگو سلام!»
یک لحظه مکث کنید.
شاید به‌جای مجبور کردن،وقت آن باشد که فقط الگو باشید.
